Werkgroepen

Nieuwsarchief

Statistieken

  • 50
  • 145
  • 83.523

Facebook

s-image

Hasselt gepasseerd

Hasselt gepasseerd. Een verslag van de laatste bijeenkomst in het teken van de maand van de geschiedenis. Tevens werd deze avond de oude voorzitter bedankt voor zijn jarenlange inzet en zijn toegewijde exposities.

031Vooraf werd de vorige voorzitter nog even in het zonnetje gezet. Al was de functie van praeses van korte duur. Veel dank zijn we Henk verschuldigd  voor zijn goede zorg voor ons onderkomen, zijn financieel bestuur en de prachtige exposities die hij telkens weer  voor elkaar kreeg. Henk treedt bij deze helemaal terug ook als bestuurslid. De complimenten werden bekroond met een fles goede wijn uit de kelders van Verbunt en een foto van de scheidende en komende functionaris. Onder bovenstaande titel met dubbele bodem gaf Dr. Frits Schmidt uit Dronten zijn lezing over reizigers door de eeuwen heen in het kader van de nacht van de geschiedenis op vrijdag 17 oktober. Ondanks de vrijdagavond konden we ons verheugen op veel belangstelling: 47 aanwezigen. Veel info heeft de spreker gehaald uit zijn boek:  Vereniging over Recht en Geschiedenis van Overijssel. De lezing werd ondersteund met beamerbeelden. Voor meer info zie: www.histovisie.nl

Middels een oude kaart van Overijssel werden de reismogelijkheden naar het Noorden helder uiteengezet. Door de grote moerasgebieden waren er eigenlijk slechts 2 doorgangen, namelijk via Coevorden of via Steenwijk. Beide liepen evenwel langs Hasselt en dat was economisch gezien heel prettig. Maar er is altijd wel iemand die dat niet zo leuk vindt en dat was Zwolle en eigende zich middels tolheffing  het Zwartewater toe en zou de aanleg van een brug bij Hasselt lange tijd kunnen tegen houden.

De aanleg van de Dedemsvaart werd een nieuwe bron van inkomsten voor Hasselt. Lodewijk Napoleon gaf voor de aanleg zijn toestemming. Dit had de voorkeur boven het bevaarbaar maken van de Vecht, wat voor Zwolle aantrekkelijker zou zijn geweest. De hannekemaaiers kregen op deze manier een betere verbinding met het westen van ons land via Hasselt.

Reizen met de postwagen (1665) was geen pretje. Een reis van Groningen naar Hasselt duurde 16 uur. Denk maar niet dat deze kar aangenaam veerde en in de winter was een tocht over de Stadsweg helemaal niet te doen. Neen, dan was een reis met de trekschuit door de Mastenbroekerpolder  naar Kampen aanmerkelijk prettiger maar het duurde wel wat langer. Reizen was afzien en duur. De eerste toeristen alhier waren pelgrims en die deden  de Heilige Stede Hasselt graag aan. Hetgeen veel geld in het laadje bracht.  Vandaar dat Hasselt zo laat overging tot het Protestantisme, pas in 1582.

Prins Frederik Hendrik deed in 1640 een poging om van Hasselt naar Groningen te reizen om de Noordelijke provincies voor zich te winnen met wat smeergeld en een bezoek. Hij reisde samen met Constantijn Huygens in november. De Van Haersoltes hadden geadviseerd via Coevorden te gaan. De Stadsweg was echter niet te bereizen omdat de koetsen te zwaar waren. Alles moest overgeladen worden in schuiten die naast de weg voeren om zo toch in Rouveen te komen.  Daar werd alles weer overgebracht in de koetsen om verder te trekken naar Echten. Het laatste stuk moest in het duister afgelegd worden en dat was niet zonder gevaar. Coevorden werd de volgende dag nog bereikt. Toen hield de prins het voor gezien en reisde terug naar Holland. Het was niet te doen.

Bij reizen horen natuurlijk reisgidsen, die toen Weghwysers werden genoemd. Daarin werd over Hasselt vermeld dat het onder water gezet kon worden ter bescherming tegen de vijand ( in die tijd Carel van Gelre). Jan ten Hoorn gaf in zijn Reysboek een positieve beschrijving van Hasselt en zijn omgeving: plaisant, grasrijk en 2 mijl van Vollenhove verwijderd  (Duitse zeemijl = 8 km). Voor die tijd voortreffelijk openbaar vervoer met klassen en vaste tijden.

In de 18de eeuw ontstonden ook de reisverslagen in beelden. Een fotoverslag avant le lettre. Er werden realistische schetsen van Mastenbroek, Zwartsluis en Hasselt met afgebrande torenspits  gemaakt. Bij de plaatjes was meestal een stukje tekst: Hasselt niet groot, maar welvarend! Ds. Spies collecteerde in Amsterdam voor herstel van de toren. Schoenmaker en Pronk hebben een dik boek geschreven over de fraude van deze voorganger.

Schmidt beschreef een reis van Hasselt naar Kleef in het natte jaar 1740 met een niet overdekte kar zonder enige vorm van vering.  Bij Hardenberg trok men door een doorwaadbare plek in de Vecht. In de Hongerige Wolf nabij Ommen was men dan echt wel aan een stevige ‘verfrissing’ toe. Deze versnaperingen werden volgens de inleider voortdurend genuttigd om toch nog enige aangenaamheid aan het reizen te beleven. En hoe verloopt een reis wanneer een paard de angst in de benen krijgt en met kar en al op de loop gaat?

Naast het vervoer per schuit of postkoets werd er natuurlijk ook gewandeld. Zo bestaat er een beschrijving van een voettocht in 1773 van Mastenbroek naar Hasselt. Waarschijnlijk een kopie want in die tijd was plagiaat helemaal vanzelfsprekend.

Het schijnt dat Van Hogendorp in de 19de eeuw Hasselt ook heeft aangedaan samen met koning Willem I.Van Hogendorp en de koning lagen elkaar niet bepaald. De jichterige Hogendorp lag vaak op bed en de koning moest dan bij hem op bezoek. Dat vond hij niet leuk: Een koning dient zelf bezocht te worden en niet omgekeerd! Ze reisden toen van Zwolle via Frankhuis naar Frederiksoord (kolonie van weldadigheid) om arme mensen te helpen.

Onderweg werd ook Baron Van Dedem in Rollecate met een bezoek vereerd. Deze beste man heeft zijn vaart aangelegd zonder overheidssteun. Vanaf de Lichtmis werd uiteindelijk toch een kanaal gegraven naar Zwolle. Van het uitgegraven zand werd een postweg naast het water aangelegd en zo kwam een nieuwe noord-zuid verbinding tot stand die overging in  de Oude Rijksweg via Staphorst. De verbinding was naar het Oosten opgeschoven. Hasselt werd definitief gepasseerd.

De tijd schrijdt voort en een nieuw vervoermiddel doet zijn  intrede: de stoomboot van Harm Boon vaart van Coevorden naar Hasselt en  is op tijd voor de postwagen. Men noteert dat Hardenberg er armoedig bijligt. Het reizen per raderboot was evenwel gevaarlijk vooral voor ‘de vrienden van Schiedam’. De Hannekemaaiers  namen nu de boot naar het westen in Zwolle want Hasselt werd niet meer aangedaan. Maar er kwam nog een nieuw vervoermiddel: de stoomtram van Zwolle naar Blokzijl en deze  liep door Hasselt. De vrede met Zwolle was inmiddels een feit geworden.

Interim voorzitter John Assink bedankt Frits Schmidt voor zijn boeiende lezing en  concretiseert het met een enveloppe met inhoud en een ‘verfrissing’.

Namens de vereniging

Gerard Broekroelofs

Nieuws

14 jun 2017

Hassailt 2017

Hassailt vindt elke 5 jaar plaats in de mooie Hanzestad Hasselt in … Verder lezen…

06 jun 2017

Presentatie boek Scheepvaart/Opening expositie

Een nieuwe uitgave van de werkgroep Scheepvaart “Een uniek boek vol foto’s … Verder lezen…

03 jun 2017

Hanzedagen in Kampen

In 2017 organiseert Kampen van 15 t/m 18 juni de Internationale Hanzedagen … Verder lezen…

Log in