Categorie archieven

Hasselt 35 jaar beschermd stadsgezicht

12, mei, 2017

Dit jaar, 2017, is het 35 jaar geleden dat de historische binnenstad van Hasselt tot beschermd stadsgezicht is aangewezen door het Rijk. Het gebied werd op 12 mei 1982 definitief aangewezen.

In 1961 kreeg de zorg voor cultureel erfgoed in Nederland een wettelijke basis met de Monumentenwet. Sindsdien kunnen gebouwen en archeologische terreinen aangewezen worden als rijksmonument. Bescherming van het historische karakter van gehele gebieden werd mogelijk gemaakt door de introductie van ‘beschermde stads- en dorpsgezichten’. Tegenwoordig kent Nederland zo’n 400 van dit soort beschermde gebieden.

Panden die binnen een beschermd gezicht vallen krijgen niet automatisch de status van beschermd monument. Wel zal de gemeente het bestemmingsplan aanpassen om nieuwe ontwikkelingen in het gebied te reguleren. De gezichtsbescherming richt zich op de stedenbouwkundige en cultuurhistorische waardering van een gebied en wil het toekomstig functioneren daarvan veilig stellen.

Voor meer informatie download hier de Brochure Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

De fundamenten van de Veerpoort blootgelegd

07, jun, 2016
Gerrit Slurink
Foto: Gerrit Slurink

Van 11 tot 27 april 2016 is onder leiding van stadsarcheoloog Michael Klomp uit Zwolle een archeologisch onderzoek uitgevoerd naar de fundamenten van de Veerpoort. Opdrachtgever was gemeente Zwartewaterland, met als doel in de aanstaande reconstructie van het rivierfront van Hasselt zo mogelijk het vroegere verloop van de stadsmuur en van de Veerpoort op enigerlei wijze in het straatbeeld zichtbaar te maken. Een groot deel van de fundamenten kon worden blootgelegd. Om het plaatselijke verkeer niet te hinderen kon niet het hele poortcomplex worden uitgegraven. De vrijgelegde delen zijn onderzocht en gemeten en boden een vrij goed beeld van de bouwgeschiedenis van de poort. Deze bleek gecompliceerder dan verwacht.

Gerrit Slurink
Foto: Gerrit Slurink

De oudste delen bleken twee ronde torens uit de veertiende eeuw te zijn. De poortdoorgang bevond zich tussen deze torens. Later werd het poortgebouw omgebouwd; de ronde torens werden geheel of gedeeltelijk afgebroken en vervangen door een meer vierkant gedeelte. Bij de zuidelijke toren kon dit deel worden blootgelegd; bij de noordelijke was dit niet mogelijk wegens het moeten vermijden van verkeershinder. De aan de ronde torens aansluitende stadsmuur werd bij deze verbouwing tot de poortdoorgang doorgetrokken. Het maaiveld (straatniveau) bij de poort bevond zich vroeger aanzienlijk lager dan nu. Bij de sloop van de poort en de bouw van de houten brug in respectievelijk 1827 en 1828 werd de grond als oprit naar de brug aanzienlijk opgehoogd en in 1896 bij de bouw van de Van Nahuysbrug gebeurde dit nog eens. Een nu gevonden stukje keibestrating lag dan ook circa 120 centimeter onder het huidige straatniveau.

Er zijn vijf oude afbeeldingen van Hasselt, gezien vanaf de overkant van het Zwartewater, waarop de stadsmuur met Veerpoort zichtbaar is. De tekenaars hebben de poort echter niet altijd exact weergegeven; tussen de oudste afbeelding van circa 1540 en de jongste uit de 18e eeuw zijn nogal wat verschillen zichtbaar, hoewel de grote lijnen steeds herkenbaar zijn. Met de nu gevonden fundamenten is er tastbaar materiaal om een goed beeld van het vroegere rivierfront van de stad te kunnen maken.
Vondsten van ‘bodemschatten’ in de vorm van gebruiksgoed en munten, die men op deze locatie toch wel zou verwachten, bleven helaas uit. Ondanks dit kan de Hasselter burger nog even kennisnemen van een belangwekkend stukje verleden van onze stad.

Redactie: Jan Holthuis

Historisch Centrum Hasselt gaat open

03, mei, 2016

Historisch Centrum HasseltHoewel de inrichtingswerkgroep nog bezig is, vindt het bestuur van de Historische Vereniging Hasselt het wenselijk de helemaal gerestaureerde en nieuw ingerichte voormalige wethouderskamer van het Oude Stadhuis open te stellen voor het publiek, als Historisch Centrum van Hasselt (HCH). Voorlopig is de zaal met ingang van vandaag, 3 mei, open op de dinsdag-en donderdagmiddag van 13:00 tot 16:00 uur. Het ligt in de bedoeling de openstelling in de toekomst parallel te laten lopen met die van het TIP.